Posted in Բնագիտություն

Ջրոլորտի պահպանությունը: Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդիրը

Հարցեր և առաջադրանքներ

Ի՞նչ նպատակով է օգտագործվում ջուրը երկրագնդի վրա:

Ջուրը երկրագնդի վրա օգտագործում են ոռոգման, կո­մունալ կենցաղային նպատակներով, բնակչությանն ապահովում են էլեկտրաէներգիայով:

Ինչո՞վ են աղտոտված երկրագնդի ջրերը:

Երկրագնդի վրա բազմաթիվ գետեր աղտոտված են արդյունաբերա­կան ձեռնարկություններից կատարվող արտանետումներով, կոյուղաջրե­րով, գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող պարարտանյութերով ու թու­նաքիմիկատներով: 

Ջրային ավազաններն աղտոտումից պահպանելու համար ի՞նչ աշ­խատանքներ են կատարվում:

 Կա­ռուցում են ջրամաքրման կայաններ: Օրինակ՝ օվկիանոսի մակերեսին հայտնված նավթի կամ յուղի շերտը մաքրելու համար ստեղծվել են հատուկ նավեր, որոնց ա­ռաջամասում տեղադրված սարքերի միջոցով ջուրն ընդունվում, մաքրվում և նորից բաց է թողնվում ծով կամ օվկիանոս:

Ո՞րն է քաղցրահամ ջրի հիմնախնդիրը:

 Ցամաքի վրա քաղցրահամ ջուրը բաշխված է խիստ անհավասարաչափ և բավա­կանին աղտոտված է:Աշխարհի շատ երկրներում քաղցրահամ ջրի «սով» է, որի պատճառով մարդիկ հիվանդանում են:

Քաղցրահամ ջրի հիմնախնդրի լուծման ի՞նչ ուղիներ գիտեք:

Պետք է խնայողաբար օգ­տագործել և պահպանել ջրային պաշարները: Չպետք է ջուրը աղտոտել թափոններով և թունավոր նյութերով:

Posted in Բնագիտություն

Սառցադաշտեր

Հարցեր   և  առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է սառցադաշտը: Ինչպե՞ս է առաջանում:
  2. Որո՞նք են սառցադաշտերի երկու հիմնական տիպերը:
  3. Ի՞նչ է այսբերգը: Ինչպե՞ս է առաջանում:
  4. Ի՞նչ աշխատանք է կատարում սառցադաշտը:
Posted in Բնագիտություն

Ճահիճների առաջացումը: Ճահիճների դերը մարդու կյանքում

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ է ճահիճը: Ինչպե՞ս է առաջանում:

 Երկրի մակերևույթի վրա կան տեղեր, որտեղ տեղումնե­րից առաջացած ջրերը կուտակվում են որևէ գոգավորությունում, որտեղ քիչ է գոլորշացումը և այդտեղ սկսում են աճել խոնավասեր բույսեր՝ առաջացնելով ճահիճներ և գոյանում է տորֆի շերտ:

2. Արդյոք կարո՞ղ են ճահիճներ առաջանալ չորային շրջաններում, ինչո՞ւ:

Ճահիճներ կարող են առաջանալ չորային շրջաններում: Եթե գոլորշացումը հողի մակերևույթից համեմատաբար թույլ է, բարձրացող գրունտային ջրե­րը չեն հասցնում ամբողջովին գոլորշանալ՝ առաջանում են ճահիճներ:

3. Ճահիճների չորացման ի՞նչ եղանակներ գիտեք:

Չորացումը կատարվում է տարբեր եղանակներով: Մի դեպքում փո­րում են ջրանցքներ, որոնցով հեռանում է կուտակված ջրի ավելցուկը: Օրինակ այս եղանակով են չորացնում Արարատյան դաշտի ճահիճները: Մյուս դեպքում ճահիճների չորացման համար դրանց տարածքում ա­ճեցնում են այնպիսի ծառեր կամ թփեր, որոնք շատ ջուր են կլանում: 

4. Ճահիճներն ի՞նչ դրական և բացասական նշանակություն ունեն:

Ճահիճների բուսականությունը հսկայական քանակությամբ թթվածին  է տալիս  մթնոլորտին: Իսկ չորացված ճահճի տարածքից մարդիկ տորֆ են արդյունահանում, որը և վառելիք է, և պարարտանյութ՝ բանջարաբոստանային մշակաբույսե­րի և ծաղիկների մշակման համար:

 Քանի որ ճահիճները մարդու համար անօգտագործելի տարածքներ են, այնտեղ բազմանում են հիվանդածին մանրեներ: