Posted in Հայրենագիտություն, Uncategorized

Հայրենագիտություն Ամանորը իմ պատկերացումներում

Հայոց նոր տարին՝ նավասարդը և նրա տոնակատարության վայրերը։

Ամանոր (Նոր տարի, Նավասարդ), տոն, նշվում է տարբեր ժողովուրդների կողմից ընդունված օրացույցում ընթացիկ տարվա վերջին օրվա և հաջորդ տարվա առաջին օրվա գիշերը:Ամանորով նշում են տարվա սկիզբը։ Տարին ժամանակի սահմանն է, որը վերցրած է բնությունից։ Դա այն ժամանակաշրջանն է, որի ընթացքում Երկիր մոլորակը կատարում է մի լրիվ պտույտ Արեգակի շուրջը։

Նավասարդ անունը պարթև-իրանական ծագում ունի և կազմված է երկու բառից՝ նավա-նոր և սարդ-տարի, այսինքն՝ Նոր տարի:

Նավասարդը ամռան վերջին ամիսն է, «ոսկե աշնան» նախադուռը։ Նավասարդի օրերին հասնում են հայկական հողի ու ջրի բարիքները՝ խաղողն ու տանձը, դեղձն ու ձմերուկը։

Տոնակատարությունը

Նավասարդյան օրերը հայերը տոնում էին առանձին շուքով, որը համարվում էր ամենահանդիսավոր ու ուրախալի տոնը։

Նոր տարին սկսվում էր նավասարդի (օգոստոս) մեկից և տևում մեկ շաբաթ։

Հայկական բոլոր ընտանիքներում Նավասարդը դիմավորում էին մեծ խրախճանքով։ Այդ օրը յուրահատուկ կերակուրներ և ուտելիք էին պատրաստում։ Ճոխ սեղան էին բացում և ընտանիքի բոլոր անդամներն ուրախությամբ էին դիմավորում Նավասարդը։

Կար նաև տոպրակ կախելու սովորությունը։ Երդիկներից կախում էին գույնզգույն գուլպաներ, այն ակնկալությամբ, որ դրանց մեջ Նոր տարվա նվերներ կհայտնվեն։

 

Տոնակատարության վայրերը

Պատմական Հայաստանում Նոր տարին կրում էր համաժողովրդական բնույթ, որին մասնակցում էին ամբողջ ազգի ներկայացուցիչները։ Այդ տոնը նշվում էր նախ Բագավանում և ապա Աշտիշատում։ Այդ տեղերում տարեմուտին, նավասարդ ամսի սկզբին մեծ խրախճանքներ ու տոնախմբություններ էին լինում։

Ամանորը կոչվում է նաև «կաղանդ», որը հունարեն լեզվից է և նշանակում է «ամսագլխի օր», «ամսագլուխ», «ամսամուտ»: Ժամանակի ընթացքում ամանոր, կաղանդ և տարեմուտ հասկացությունները նույն իմաստը ստացան։

Նավասարդյան խրախճանքի օրերին ամենահետաքրքիրը երգն ու պարն էր։ Տեղի էին ունենում նաև մրցումներ, ու մարզիկները ցուցադրում էին իրենց բազկի, մտքի ու հոգու կարողությունները։

Նավասարդը մեծ հանդեսով տոնելու հիշատակը մնացել է նաև Արտաշես Ա թագավորին վերագրած այն առասպելում, որը մեզ է հասել Գրիգոր Մագիստրոսի միջոցով՝

Ո՞վ կտա ինձ ծխանի ծուխը
Եվ առավոտը նավասարդյան,
Եղնիկների վազելը և եղջերուների վարգելը,
Մենք փող էինք փչում և թմբուկ զարկում…
Ինչպես օրենքն էր թագավորների:

  • Գրեք ձեր ընտանիքի Նոր տարվա և Նոր տարվա սովորույթների մասին

  • Մեր ընտանիքում ամենահետաքրքիր պահը դա նվերներ ստանալու պահն է, երբ ես ու քույրիկս սպասում ենք Ձմեռ պապիկի նվերներին: Սիրում ենք դիտել հրավառությունը և ամանօրյա լիքը բարիքներով սեղանը:
  • Ընտանեկան ավանդույթներ, սովորույթներ

  • Մենք Նոր տարվա գիշերը սովորույթ ունենք անպայման խոսել մեր տատիկի և պապիկի հետ, շնորհավորել նրանց,քանի որ նրանք շատ հեռու են ապրում:
  • Ընտանեկան բարեմաղթանքներ — տեսաֆիլմ

  •         Թող այս Նոր տարուն ոչ մի երազանք անկատար չմնա:
  •          Թող որ Նոր տարին իր հետ շատ ժպիտներ բերի…
  •         Հավատում եմ հրաշքներին, թող  Ամանորը նոր հրաշքներ պարգևի մեզ:
Posted in Հայրենագիտություն

Հայրենագիտություն

Հայաստանի Հանրապետություն թեստային առաջադրանք 2․

19․12․2019թ․ Տնային առաջադրանք

  1. Արագածի անվանումը, ըստ ավանդության, ծագել է Արա աստծո անունից ու Արագած բառը վերծանվում է այսպես` —Արա ——+—գահ— = Արայի գահ:Արայի լեռան անունը գալիս է հայ դիցաբանական աստծո՝ —Արա Գեղեցիկի— անունից։
  2. Հայաստանի տարածքում առկա են բազմաթիվ —լեռներ—և  հանգած— հրաբուխներ։Հայկական լեռնաշխարհի ամենաբարձր լեռը ——Մեծ մասիսն է— (5165 մ), իսկ ՀՀ ամենաբարձր լեռը՝ —Արագածը—(4090 մ): ՀՀ տարածքում առանձնացվում են մի շարք լեռներ և ——լեռնաշղթաներ—։ Օրինակ Վիրահայոց, Գուգարանց, Փամբակի, Ջավախքի, Բազումի  և Շիրակի։
  3. Խոշոր լեռնաշղթաներից և լեռներից մի քանիսը գտնվում է արևմտյան, հարավ-արևմտյան և հարավ- արևելյան հատվածում, դրանք են՝ —Գեղամա,  Վարդենիսի, Արեգունու, Սևանի, Վայքի և Զանգեզուրի լեռները։
  4. Ջրվեժ ասելով հասկանում ենք ——բարձրությունից սրընթաց  կերպով ցածթափվող ջրի հոսանքը: Սահանքային ջրվեժներից ամենաբարձրը —Ջերմուկի  ջրվեժն է (68 մ), իսկ գահավիժող ամենաբարձրերից և ամենաջրառատներից է Թռչկանիջրվեժը 23 մ):
  5. Բնության ջրաերկրաբանական հուշարձաններից մեկն է ——Շաքիի— ջրվեժը:Գտնվում է —Սիսիան—քաղաքից 3 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Շաքի գետիվրա: ——Թռչկանի— ջրվեժը գտնվում է ՀՀ Շիրակի և Լոռու մարզերի սահմանին,

    —Փամբակ— գետի ձախակողմյան վտակ Չիչկան գետի վրա:

  6. Հայաստանն աշխարհի ամենահին և ամենահարուստ պատմություն ունեցող երկրներից մեկն է, որտեղ —բերդերը—և —ամրոցները— ապրում են մինչ օրս: Հայկական հզոր ամրոցներից են նաև ——Ամբերդը, Սմբատաբերդը, Ներքին Թալինը, Լամբևոնը  և այլն։  Երևանում պետական նշանակության հնագիտական հուշարձան է մ.թ.ա ——782— թվականին  Վանի  թագվորության արքա ՝ Արգիշտի  Ա-ի կողմից հիմնադրված Էրեբունի  ամրոցը:
Posted in Բնագիտություն

Բնության Թանգարան

մենք գնացել եինք բնության թանգարան այնտեղ տեսանք նկար պատին պատկերված է մեծ փիղ հին ժամանակ եղել այդ մեծ փիղը իսկ փոքր կարապները իկական եին և տեսանք վագռեր մեծ և փոքր վագռ եղնիկներ ձկներ փոր և մեծ ձուկ

Posted in Բնագիտություն

Բնագիտություն

Մաքուր պահենք մեր օդը

Մարդուն և կենդանի մյուս օրգանիզմներին շնչառության համար անհրաժեշտ է մաքուր օդ: Բայց շատ տեղերում, հատկապես մեծ քաղաք­ներում, այն աղտոտված է: Քաղաքներում աշխատող շատ գործարան­ներից օդ են թափանցում թունավոր գազեր, փոշի: Ավտոմեքենաներից նույնպես անջատվում են վնասակար շատ գազեր: Այդ բոլորը վտանգա­վոր են բույսերի, կենդանիների և մարդու համար: Վնասակար նյութեր արտանետող գործարանների շրջակայքում բույսերը կամ շատ վատ են
աճում, կամ բոլորովին չեն աճում, կենդանիները ոչնչանում են, իսկ մար­դիկ հիվանդանում են մաշկի, աչքերի, թոքերի տարբեր հիվանդություն­ներով:
Օդի աղտոտումը սպառնում է մարդկանց առողջությանը և Երկրի ամբողջ օրգանական աշխարհին: Ահա թե որքան կարևոր է օդը մա­քուր պահելը: Դրա համար գործարանների, ֆաբրիկաների ծխնելույզ­ների վրա տեղադրում են օդամաքրիչ, փոշեկլանիչ սարքեր, որոնք զտում են վնասակար արտանետումները:
Օդը մաքրելու գործում կարևոր նշանակություն ունեն բույսերը: Տերևների միջոցով նրանք կլանում են օդում եղած փոշին և վնասակար գազերը: Բույսերը կատարում են մեկ ուրիշ կարևոր «աշխատանք» ևս: Նրանք օդից վերցնում են ածխաթթու գազը՝ իրենց անհրաժեշտ սննդանյութեր պատրաստելու համար, և այդ ընթացքում «արտադրում» են թթվածին, որը, ինչպես գիտեք, խիստ անհրաժեշտ է բոլոր կենդանի օրգանիզմների շնչառության համար: Ահա թե ինչու շնչելը հեշտ է այնտեղ, որտեղ շատ են բույսերը: Դրա համար էլ կանաչ տարածքները պետք է ընդարձակել, և ձեզանից յուրաքանչյուրը պետք է նպաստի իր շրջապատի կանաչ տարածքների մեծացմանը:

Գործարաններից, ֆաբրիկաներից, աշխատող ավտոմե­քենաներից օդ են թափանցում վնասակար նյութեր: Դրանք վտանգավոր են բոլոր կենդանի օրգանիզմների՝  բույսերի, կենդանիների և մարդու համար: Կանաչ տարածքները և գործարանների ծխնելույզներին տեղադրված օդամաքրիչ սարքերը կլանում են օդ թափանցող վնասակար նյութերը: Բույսերը օդից վերցնում Են ածխաթթու գազը,  իրենց ան­հրաժեշտ սննդանյութեր պատրաստելու համար, և այդ ըն­թացքում «արտադրում» են թթվածին: Օդը մաքուր պահելու գործին կարող եմ մասնակցել նաև ես:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ի՞նչ նշանակություն ունի օդը կենդանի օրգանիզմների համար:
  2. Մաքուր օդը շատ անհրաժեշտ է կենդանի օրգանիզմների համար,քանի որ առանց չեն կարող ապրել:
  3. Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ օդը մաքուր պահել:
  4. Որպեսզի մարդիկ,կենդանիները և բույսերը չոչնչանան:
  5. Օդի մաքրության գործում ի՞նչ դեր են խաղում բույսերը:
  6. Բույսերը կլանում են ածխաթթու գազ և արտադրում են թթվածին:
  7. Ճի՞շտ է վարվում վարորդը, որը կայանման ժամանակ միացած է թողնում շարժիչը: Եթե ոչ, ապա ինչո՞ւ:

Կայանման ժամանակ չի կարելի մեքենայի շարժիչը միացած թողնել,որովհետև շարժիչից դուրս եկած թունավոր գազերը աղտոտում են օդը:

Posted in Մայրենի

Մայրենի

Մայրենի

ԿԱՂԱՆԴԻ ԾԱՌ ՄԸ

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երկու բան պէտք է
Նախ ծառ մը — յետոյ զարդեր ծառին վրայ

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երեք բան պէտք է
— Ծառէն զարդէն զատ
Հաւատքը գալիք աղուոր օրերու

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Մէկ բան կը բաւէ — ոչ ծառ ոչ ալ զարդ —
Ատիկա խիճերն ադամանդ կարծող
Միամիտ հոգւոյս բարի խաբկանքն է

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Արդէն պատրանքը լրիւ կը բաւէ

Բարի տարի ձեզ եւ բարի պատրանք:

Դեղինով նշված բառերը կարդա այսպես.

յետոյ— հետո

վրայ-վրա

հաւատքը-հավատք

աղուոր-աղվոր

կը բաւէ-կբավե

հոգւոյս-հոգվույս

լրիւ-լրիվ

Posted in Մայրենի

Մայրենի

Մայրենի

Posted in English

English

Simple future

I shall  play.

You will play.

He will play.

She will play.

We shall play.

You will play.

Thye will play.

 

Nessy will dance next Saturday.

My brother will drive a car soon.

Bob will play football after dinner.

We shall go to the country next week.

I shall go to school next year.

We shall play in the yard after classes.

They will play cards in the evening.

 

 

 

 

 

Posted in Մայրենի, Uncategorized

Մայրենի, Կաղանդի ծառ մը

Զահրատ

ԿԱՂԱՆԴԻ ԾԱՌ ՄԸ

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երկու բան պէտք է
Նախ ծառ մը — յետոյ զարդեր ծառին վրայ

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Երեք բան պէտք է
— Ծառէն զարդէն զատ
Հաւատքը գալիք աղուոր օրերու

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Մէկ բան կը բաւէ — ոչ ծառ ոչ ալ զարդ —
Ատիկա խիճերն ադամանդ կարծող
Միամիտ հոգւոյս բարի խաբկանքն է

Կաղանդի ծառ մը շտկելու համար
Արդէն պատրանքը լրիւ կը բաւէ

Բարի տարի ձեզ եւ բարի պատրանք:

Դեղինով նշված բառերը կարդա այսպես.

յետոյ— հետո

վրայ-վրա

հաւատքը-հավատք

աղուոր-աղվոր

կը բաւէ-կբավե

հոգւոյս-հոգվույս

լրիւ-լրիվ

Առաջադրանքներ

  • Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր անծանոթ բառերը:
  • շտկել-զարդարել
  • զատ-բացի
  • աղվոր-սիրուն
  • գալիք-եկող
  • բավել-հերիքել
  • ատիկա-դա
  • խաբկանք-խաբող բան
  • պատրանք-ցնորք
  • բավ է-հերիք է
  • Բանաստեղծության միջից գտի՛ր և դո՛ւրս գրիր բարեմաղթանքը:
  • Բարի տարի ձեզ եւ բարի պատրանք:
  • Ամանորյա բարեմաղթանքներ գտի՛ր համացանցից, մի քանիսն էլ դո՛ւ հորինիր:
  •             Թող այս Նոր տարուն ոչ մի երազանք անկատար չմնա:
  •              Թող որ Նոր տարին իր հետ շատ ժպիտներ բերի…
  •              Հավատում եմ հրաշքներին, թող  Ամանորը նոր հրաշքներ պարգևի մեզ:
Posted in Մաթեմատիկա, Uncategorized

Մաթեմատիկա 225,227,229,232,235,237

225.

585+585=1170

82844+7258=90102

672+672=1344

91826+98=91924

227.

99x(909-555)+789:(3218-3188)+78×90=35046+7283=52329

25x(5316-4897)-(79×22-1188):50=10475-11=10464

229.

*-178=3457   3457-178=3259

*-124=2358   2358-124=2234

5564-*=3485   5564-3485=2079

4607-*=2278    4607-2278=2329

*-1248=3358   3358-1248=2110

3007-*=2085   3007-2085=922

232.

Գնացքը 2օրում անցավ 1255կմ ճ

1ին օր- ?

2 օր-25կմ պակաս 1ին օրից

Որքան ճան. 2-րդ անցավ օրը:

Լուծում

1255+25=1280

1280:2=640

640-25=615

Պատ. 615

235.

ա)       2 հազ+ * հ+8տ+2280

բ)        *x10000+*x1000+3=87003

237.

147×100=14700

 

Posted in Ռուսերեն

Русский язык

Какие бывают слова
М. Пляцковский

Есть сладкое слово — ракета,
Есть быстрое слово — конфета,
Есть кислое слово — вагон,
Есть слово с окошком — лимон.

Есть слово колючее — дождик,
Есть слово промокшее — ежик.
Есть слово упрямое — ель,
Есть слово зеленое — цель.

Есть книжное слово — синица,
Есть слово лесное — страница,
Есть слово веселое — снег,
Есть слово пушистое — смех.

Стоп! Вы извините, ребята,
Машинка моя виновата.
Ошибки в стихах — не пустяк.

А надо печатать ей как?

Есть сладкое слово – конфета,
Есть быстрое слово – ракета.
Есть кислое слово – лимон ,
Есть слово с окошком – вагон
Есть слово колючее – ежик
Есть мокрое слово – дождик
Есть слово зелёное – ель
Есть слово упрямое – цель
Есть книжное слово – страница
Есть слово лесное – синица
Есть слово весёлое – смех
Есть слово пушистое – снег